Projekt FILOKALIA – ukochaj to, co piękne i dobre

Projekt FILOKALIA – ukochaj to, co piękne i dobre

Projekt „Filokalia” to przedsięwzięcie unikatowe w skali polskiego Kościoła i polskiego Internetu. Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC, po latach promowania duchowości chrześcijańskiego Wschodu przez swoje liczne publikacje, podjęło się dzieła całościowego przekładu Filokalii. Filokalia zaś to antologia tekstów duchowych, zebranych w XVIII w. przez dwóch Greków – Nikodema Hagiorytę, mnicha, oraz Maksyma z Koryntu, biskupa. Ich praca spotkała się z gorącym przyjęciem wśród prawosławnych chrześcijan, z czasem ukazując się w kolejnych tłumaczeniach. Dziś pragniemy te pisma oddać w ręce polskiego Czytelnika – w nowym, profesjonalnym przekładzie i w starannej oprawie.

Filokalia to dzieło poświęcone modlitwie, życiu wewnętrznemu i ascezie; stanowi swoisty podręcznik dla modlitwy Jezusowej, praktykowanej od stuleci na Wschodzie, na Zachodzie zaś zapomnianej, a dziś – odkrywanej na nowo. Wydawnictwo TYNIEC, odpowiadając na potrzeby Czytelników, zgromadziło grupę osób, którym bliska jest ta tradycja modlitwy i które koordynują Projekt „Filokalia”. Jego aktywność obejmuje wiele sektorów: prace nad przekładem i redakcję Filokalii, przygotowanie szaty graficznej nowej publikacji, rozpowszechnianie informacji o projekcie, bieżące publikowanie na portalu treści zaczerpniętych z tradycji Ojców Pustyni i innych mistrzów życia duchowego, opracowanie aplikacji mobilnych z tekstami z tego nurtu duchowości, gromadzenie środków na prace nad projektem, współpraca z darczyńcami i patronami medialnymi – oraz inne.
Liczymy na to, że wokół naszego projektu zgromadzi się społeczność tych, którzy szukając Boga, wkroczyli na ścieżkę duchowości mniszej, ukształtowanej w swych podstawach w okresie, gdy Kościół jeszcze cieszył się jednością. Mamy nadzieję, że Projekt „Filokalia” nie tylko posłuży jako zalążek nowej wspólnoty, ale nadto będzie źródłem wsparcia i duchowego pokrzepienia dla tych, którzy pragną się modlić.

Wybór z I tomu Filokalii dostępny

Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec wydaje tom z dwoma osobnymi dziełami, których autorami są współtwórcy Filokalii, antologii tekstów o modlitwie i ascezie w tradycji wschodniej, obejmującej okres od starożytności chrześcijańskiej aż po schyłek bizantyjskiego średniowiecza.

Wolumin ukazuje się w serii „Teksty z Filokalii” i nosi tytuł Pseudo-Antoni Wielki, Izajasz Anachoreta. Pseudo-Antoni (IV w.) to pisarz bliżej nieznany, podający się za św. Antoniego Wielkiego, przypuszczalnie jednak jego tekst stanowi odpowiednio przekształcony traktat stoicki, który próbowano rozpowszechnić jako pismo chrześcijańskie. Niewątpliwie cenne dzieło anonimowego filozofa porusza temat opatrzności, umysłu, rozumu, przeciwstawienia duszy rozumnej i nierozumnej, cnoty i praktyki ascetycznej.

Izajasz Anachoreta (V w.) z kolei to spadkobierca Ojców Pustyni. Podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób należy chronić i oczyszczać swój umysł, jaka jest rola gniewu, sumienia, wewnętrznej modlitwy. Izajasz proponuje podjęcie dzieła czujności (nepsis), straży serca, która stanie się w biegiem czasu istotnym elementem nauki o modlitwie Jezusowej.
Publikacja woluminu stanowi pierwszy owoc szeroko zakrojonych prac nad wydaniem pierwszego polskiego tłumaczenia całej Filokalii, które będą trwały w Wydawnictwie Tyniec przez najbliższe lata, dzięki wsparciu dobroczyńców i sympatyków modlitwy Jezusowej.

Fragmenty

W niewłaściwy sposób nazywa się ludzi rozumnymi. Nie są bowiem rozumni ci, którzy wyuczyli się rozpraw i ksiąg dawnych mędrców, lecz ci, którzy mają rozumną duszę i potrafią rozróżnić, co jest dobre, a co złe. Unikają bowiem tego, co jest niegodziwe i niszczy duszę, a to, co jest dobre i dla duszy korzystne, osiągają dzięki gorliwym ćwiczeniom duchowym. A robią to z wielką wdzięcznością wobec Boga. Tacy jako jedyni powinni być nazywani prawdziwie rozumnymi ludźmi (Pseudo-Antoni Wielki)

Jak sternicy prowadząc statek korzystają z pomocy oka, aby nie osiąść na jakiejś podmorskiej czy przybrzeżnej skale, tak i ci, którzy pragną wieść cnotliwe życie, niech starannie rozważają, co powinni czynić, a czego unikać. I niech sądzą, wycinając z duszy niegodziwe myśli, że prawdziwe i boskie prawa są dla nich korzystne (Pseudo-Antoni Wielki)

Niech twoje serce nie cieszy się, ilekroć stawisz czoła wrogości i spostrzeżesz, że osłabiona ucieka do tyłu, ponieważ zło duchów jest za nimi. Przygotowują one bój gorszy od tego pierwszego, zachowują go poza miastem i rozkazują mu się nie ruszać. Kiedy się przeciwstawiasz, wychodząc im naprzeciw, uciekają sprzed twojego oblicza w słabości. Gdy natomiast wywyższy się twoje serce, ponieważ je przepędziłeś, oraz porzucisz miasto, jedne powstaną z tyłu, inne staną z przodu, a nieszczęsna dusza pozostanie między nimi, bez drogi ucieczki . Miastem jest modlitwa, przeciwstawieniem się jest odparcie demona w Jezusie Chrystusie, a podstawa to gwałtowność (Izajasz Anachoreta)

Demony w swojej przebiegłości oddalają się na jakiś czas, a wtedy człowiek puszcza swoje serce samopas, myśląc, że osiągnął już spokój. A one na powrót wkraczają do nieszczęsnej duszy i porywają ją, jak wróbla. I gdy staną się od niej silniejsze, będą ją niemiłosiernie poniżać we wszelkim grzechu, gorszym od tych popełnionych uprzednio, w sprawie których człowiek modlił się o przebaczenie. Stańmy więc w bojaźni Bożej i ustrzeżmy naszego serca, dokonując naszych praktyk i strzegąc cnót, które powstrzymują zło naszych wrogów (Izajasz Anachoreta)

Authors
Top